Home |    Liên hệ - Góp ý |    Thư viện hình ảnh |    Sơ đồ trang
    
 
Danh mục
    Giới thiệu  
     
    Tổ chức đoàn thể  
     
    Thông tin mới  
     
    Lịch công tác của Bộ môn  
     
    Đào tạo Đại học  
     
    Đào tạo sau Đại học  
     
    Bác sĩ Nội trú Ngoại  
     
    Trường hợp lâm sàng  
     
 
Chấn thương - Chỉnh hình
Thần kinh - Sọ não
Tiết niệu - Nam khoa
Tiêu hóa - Gan mật - Ngoại nhi
Tim mạch - Lồng ngực
 
    Khoa học - Công nghệ  
     
    Thông tin tư liệu  
     
 
 Bài giảng Đại học
 Bài giảng sau Đại học
 Bên cạnh giảng đường
 Liên hệ - Góp ý
 Liên kết website

Trường hợp lâm sàng » Tiêu hóa - Gan mật - Ngoại nhi
Dị tật bẩm sinh kết hợp
Ngày cập nhật: 02/09/2010 21:52:49

Dị tật bẩm sinh thường hay kết hợp nhiều loại với nhau trên cùng một bệnh nhi do đó đứng trước một đứa trẻ mắc dị tật bẩm sinh thì ta cần phải thăm khám cẩn thận và toàn diện để khỏi bị bỏ sót. Đó là một phần nội dung bệnh án của hai dị tật lớn là teo thực quản bẩm sinh và dị dạng hậu môn trực tràng cùng kết hợp trên một bệnh nhi mà tôi sẽ trình bày cùng các bạn. Bệnh nhi nầy bị teo thực quản bẩm sinh đã được mổ cấp cứu tại Huế và đây cũng chính là ca mổ teo thực quản thành công đầu tiên của Bệnh viện Trung ương Huế.

 
Hồi đó là vào khoảng 1989, Bệnh viện đa khoa Quảng trị chuyển vào một bệnh nhi sơ sinh được chẩn đoán “ không có hậu môn”, tua trực ngoại hôm đó đã mời tôi tham vấn chuyên khoa và sau khi cho chụp phim tư thế ngược đầu thì trẻ được kết luận là “dị dạng không có hậu môn thể cao” và chỉ định làm hậu môn nhân tạo. Thuở  đó làm hậu môn nhân tạo thường chỉ cần gây tê tại chỗ thôi do đó trẻ đã không được Bác sĩ gây mê đặt xông dạ dày như các trường hợp mổ trẻ em khác. Sau mổ trẻ được đưa về hậu phẫu và cho bú mẹ ngay sau 4 giờ.
 
Các BS gây mê sau đó đã phát hiện ra những dấu bất thường sau khi trẻ bú như nôn, sặc, tím tái và nước giãi thì chảy liên tục. Họ đã tiến hành ngưng cho bú mẹ, thay vào đó là chuyền dịch và đặt xông dạ dày; nhưng ống thông không vào được dạ dày. Hôm đó là ngày thứ bảy, BS Đinh Văn Tâm (Trưởng phòng Hậu phẫu thời kỳ này) trực theo dõi những bất thường trên bệnh nhi sau mổ đã mời tôi hội chẩn trong giờ hành chánh.
 
Sau khi thăm khám và đặt thử bằng xông dạ dày mềm thì thấy dấu hiệu xông không vào dạ dày như những trẻ khác mà bị dừng lại ở phần trên thực quản, nếu cố gắng đẩy thì xông cuộn lại ra ngoài. Sau khi đã kiểm tra nhiều lần, tôi kết luận bệnh nhi nầy ngoài dị dạng hậu môn trực tràng thì có kết hợp thêm với một teo thực quản bẩm sinh nữa và cho chụp cản quang thực quản thì xác định đây là teo thực quản type III.
 
Tôi có hội ý với BS Bùi Đức Phú chuyên khoa lồng ngực tim mạch lúc bấy giờ (hiện nay là GS, Giám đốc BVTW Huế, Trưởng BM Ngoại) , BS Phú cũng nhất trí chẩn đoán với tôi và hẹn sáng hôm sau là đúng phiên trực của tôi, BS Phú và BS Tâm gây mê sẽ cho trẻ để mổ cắt bỏ đường dò thực- khí quản và khâu nối thực quản. Và ca mổ teo thực quản do BS Phú mổ chính sáng hôm sau đã diễn ra thuận lợi và thành công tốt đẹp. Trẻ được cho bú mẹ vào ngày thứ 7 sau khi đã chụp thực quản kiểm tra thấy thuốc vào dạ dày. Trước khi cho bệnh nhi ra viện, chúng tôi cũng đã tiến hành nong thực quản với bộ nong niệu đạo bằng ống nhựa mềm.
 
BÀN LUẬN
 
Nhiều dị tật cùng kết hợp với nhau trên cùng một bệnh nhân là điều rất dễ xảy ra, do đó nếu không chú ý và thăm khám cẩn thận thì rất dể bị bỏ sót, đặc biệt trên bệnh lý bẩm sinh của thực quản và khí quản thì sự kết hợp với các dị tật bẩm sinh khác lại càng dễ xảy ra hơn nữa. Các dị tật kết hợp với teo thực quản và dò thực -khí quản bẩm sinh có thể gặp là :
 
1.     Dị tật tim mạch.
2.     Dị tật đốt sống.
3.     Dị tật tiêu hóa.
4.     Dị tật tiết niệu.
5.     Dị tật các chi.
 
Trong teo thực quản bẩm sinh thì phần lớn bệnh nhi đều có kèm theo đường dò giữa thực quản và khí quản, và cũng chính do đường dò nầy mà dịch dạ dày mang theo chất dịch vị sẽ trào vào khí quản và phổi để gây nên một bệnh cảnh nặng nề như những trường hợp viêm phổi do hít. Cũng chính do hậu quả nầy mà tất cả các trường hợp teo thực quản phát hiện muộn thường hay bị bội nhiễm phổi rất nặng nề, là một trong những nguyên nhân gây tử vong cao.
 
Bảng phân loại về teo thực quản bẩm sinh của LaDD và Gross tuy đã được đưa ra từ năm 1953, nhưng cho đến nay vẫn được các phẫu thuật viên nhi áp dụng, trong đó thì type III và IV là thường gặp hơn cả.
 
Như trên bệnh nhi nầy chúng ta cũng đã gặp type III là type mà đầu trên của thực quản bị teo thành một túi cùng (cul de sac), còn đầu dưới của thực quản thì cắm vào khí quản. Trên phương diện phẫu thuật thì type III là type thuận lợi nhất cho phẫu thuật một thì.
 
Những trường hợp mà hai đầu thực quản teo xa nhau quá thì bắt buộc phải chọn phẫu thuật nhiều thì. Trong những trường hợp nầy cần phải cố gắng hạn chế tối đa hoặc ngăn ngừa hiện tượng trào dịch dạ dày và nước giãi vào trong lòng khí quản, rất cần trong thời gian trước mổ.
 
Bệnh teo thực quản trước đây đã được các tác giả xếp vào loại dị tật không thích nghi với đời sống. Tuy nhiên gần đây nhờ sự tiến bộ trong gây mê hồi sức nhi cũng như trong phẫu thuật chuyên ngành mà số lượng bệnh nhi được cứu sống ngày càng đông.
 
Bệnh nhi 6 tháng sau đã vào tái khám, trẻ khỏe và ăn bú rất tốt, chụp TOGD thuốc xuống dạ dày tá tràng tốt và nhuộm hình thực quản rất rõ ràng, miệng nối thực quản trước đây chỉ còn biểu hiện trên X-quang thực quản bằng một các eo nhỏ. Gia đình được hẹn khi trẻ hơn một tuổi sẽ đến để được phẫu thuật hạ bóng trực tràng. Trường hợp bệnh nhi nầy tôi cũng đã báo cáo trong Hội nghị Nhi khoa miền Trung tổ chức ở Huế và đã được đăng lên báo Y học thực hành.
 
Ba năm sau , trong lần ra dự Hội nghị Ngoại Nhi toàn quốc tổ chức tại Viện Nhi Hà nội, tôi tình cờ gặp lại cháu được gia đình đưa ra mổ dị dạng hậu môn trực tràng tại đây, kết quả tốt. Sau này cháu đã tham gia học tập và hòa nhập cộng đồng một cách bình thường.
 
KẾT LUẬN
 
Tóm lại qua bệnh nhi nầy thì bài học chúng ta rút ra được là gì?
 
1.     Dị tật bẩm sinh thường hay kết hợp trên cùng một cơ thể
2.     Cần khám xét bệnh nhi dị tật bẩm sinh một cách toàn diện
3.     Type III teo thực quản bẩm sinh theo phân loại của LaDD và Gross là thường gặp nhất trên lâm sàng
4.     Với trình độ gây mê, phẫu thuật và chăm sóc hậu phẫu sơ sinh tốt thì bệnh teo thực quản bẩm sinh không còn là một bệnh không thích nghi với đời sống như trước kia thường quan niệm nữa.

 

Bộ môn Ngoại
  Các tin khác

Sinistroposition: A case report of true left-sided gallbladder in a Vietnamese patient
Dãn đường mật bẩm sinh
A 26-Year-Old Man With Abdominal Pain
A 77-Year-Old Man With Suddenly Worsened Abdominal Pain
Ung thư bóng Vater
Những nhầm lẫn trên lâm sàng
Kẹo chocolat, mít, chuối sứ, sỏi túi mật - Những nguyên nhân ''lạ kỳ'' gây tắc ruột cơ học do bít lòng ruột
Thoát vị khe thực quản
A 61-Year-Old Man With Crampy Abdominal Pain
Nang ống mật chủ ở người trưởng thành

Thông báo
   Thông báo thi LS khối lớp Y3EFGH, học kỳ II năm học 2019-2020
   Danh sách Y3ABCD thi lâm sàng ngày 10-11/6/2020
   Thông báo thi LS khối lớp Y3ABCD, học kỳ II năm học 2019-2020
   KHÓA ĐÀO TẠO LIÊN TỤC (CME) VỀ CHẤN THƯƠNG VÙNG CỔ CHÂN VÀ BÀN CHÂN
   Kế hoạch thi tốt nghiệp học phần thực hành cho sinh viên y đa khoa hệ liên thông chính quy, năm học 2018-2019
Lịch giảng dạy lý thuyết
  Lịch giảng LT tuần 26 (Từ 15.8 đến 19.8.2022)
  Lịch giảng LT tuần 25 (Từ 8.8 đến 12.8.2022)
  Lịch giảng LT tuần 23(Từ 25.7 đến 29.7.2022)
  Lịch giảng LT tuần 22 (Từ 18.7 đến 22.7.2022)
  Lịch giảng LT tuần 21 (Từ 11.7 đến 15.7.2022)
Lịch giảng dạy lâm sàng
  Lịch giảng LT tuần 24 (Từ 01.8 đến 05.8.2022)
  Lịch giảng LS tuần từ 10.01 đến 14.01.2022
  Lịch giảng LS tuần từ 03.01 đến 07.01.2022
  Lịch giảng LS tuần từ 27.12 đến 31.12.2021
  Lịch giảng LS tuần 14 (Từ 06.12 đến 10.12.2021)