Bộ môn Ngoại - Trường Đại học Y Dược Huế

Theo truyền thống, hàng năm cứ đến dịp cuối năm âm lịch Bộ môn Giải phẫu Trường Đại học Y Dược Huế lại tổ chức Lễ Macchabée tri ân những người đã hiến thân xác cho y học. Buổi lễ năm nay được tổ chức vào 18h ngày 26 tháng 1 năm 2011 (ngày 23 tháng 12 AL). Tới thắp hương tưởng nhớ có các bậc thầy của Trường như PGS.TS Nguyễn Văn Thái, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Ngoại những năm 1975-1995, GS.TS Bùi Đức Phú, Giám đốc BVTW Huế, Trưởng BM Ngoại, ThS.BS Bùi Huy Thái, Phó HT Trường ĐHYD Huế, PGS.TS Lê Đình Vấn, Trưởng BM Giải phẫu học cùng các thầy, các vị Bác sĩ, Phẫu thuật viên, Bác sĩ Nội trú Ngoại thuộc các BM Giải phẫu, BM Ngoại thuộc Trường, các Khoa Ngoại thuộc BVTW Huế và BV Trường ĐHYD và hơn 200 sinh viên ngành BS đa khoa năm thứ nhất và thứ hai đại diện cho 7000 sinh viên.

Trong ánh sáng lung linh mờ ảo và huyền bí nhưng không kém phần linh thiêng trang trọng, các em sinh viên đã ôn lại truyền thống của Lễ Macchabée, đã thực hiện hoạt cảnh nói về CÁI CHẾT và khát vọng về CUỘC SỐNG.

Các thầy cùng các em sinh viên đã thành kính cắm những nén hương lên bàn thờ tưởng nhớ những người đã vì khoa học mà hiến thân xác của mình.

Bộ môn Giải phẫu học Trường Đại học Y Dược Huế hiện lưu giữ 6 xác để sinh viên học tập và nghiên cứu.

Bên cạnh ý nghĩa tri ân, Lễ Macchabée là một dịp tốt để sinh viên y khoa thấy được trách nhiệm của mình trong việc không ngừng học tập, tự hào về ngành nghề mình đã chọn.

"Lễ Macchabée là một hình thức văn hóa độc đáo, rất phổ biến ở các nước có nền y học phát triển. Đó là một lễ hội đa sắc, vừa có tính nghi lễ, vừa có không khí hội hè, có âm nhạc và cả nghệ thuật tạo hình. Ngay từ buổi ban đầu, Macchabée đã mang tính nhân bản sâu sắc thể hiện sự thương tiếc và chúc phúc của những người sống cho những người đã khuất, qua đó gửi gắm khát vọng hạnh phúc, bình đẳng và bất tử đến cho tất cả mọi con người. Đã thành lệ, hơn 20 năm đã qua, kể từ mùa xuân năm 1990, khi mà cố Giáo sư Nguyễn Quang Quyền, chủ nhiệm Bộ môn Giải phẫu Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, khôi phục lại lễ hội truyền thống Macchabée - lễ hội tri ân những người đã hiến thân xác mình cho khoa học và cho sự nghiệp nghiên cứu y học, năm nào Bộ môn Giải phẫu học Trường ĐHYD Huế cũng tổ chức lễ hội.

Ngay từ buổi xa xưa vào thời Trung cổ, sự nuối tiếc và cầu chúc của những người đang sống với những người đã đi xa luôn luôn tồn tại trong suy nghĩ của những người thân còn ở lại. Tình cảm thiêng liêng ấy được ghi đậm trong dấu ấn của những nghi lễ, hội hè, thờ cúng và nghệ thuật. Người ta đã vẽ, khắc họa những bức tranh hoành tráng mô tả những cuộc khiêu vũ của những người chết ở bên kia thế giới. Mọi người vẫn ngày đêm hằng mong mỏi người thân của họ khi bước qua một thế giới mới sẽ luôn bình đẳng và siêu thoát.

Ngay từ thời Hypocrate, hơn 2.000 năm trôi qua, khoa học đã có những bước thăng trầm trên con đường phát triển của mình. Đã có thời gian, do các quan niệm bảo thủ, các nhà khoa học đã bị cấm mổ xác để nghiên cứu và giảng dạy, ai vi phạm sẽ bị treo cổ. Giải phẫu động vật thực nghiệm, tuy có giúp ích phần nào trong công tác giảng dạy và đào tạo bác sĩ nhưng vẫn không thể thay thế được giải phẫu học cơ thể người. Chính vì vậy, bất chấp mọi sự nguy hiểm, mọi ngăn cấm của giới cầm quyền, các thầy trò ngành y đã bí mật đem các xác vô thừa nhận xuống các hầm rượu để giải phẫu nghiên cứu. Nhiều khám phá mới, nhiều hiểu biết về cơ thể con người cũng đã bắt đầu từ nơi này.

Đến thời kỳ phục hưng khi mà y học đã có những bước tiến bộ nhảy vọt, giải phẫu học đã trờ thành một môn học quan trọng, là môn học cơ sở của những môn học cơ sở. Việc phẫu tích xác trở nên bắt buộc và phổ biến trong các trường đại học y khoa. Các nhà giải phẫu học và các sinh viên y khoa là những người cảm nhận hơn ai hết sự cống hiến vô cùng quý giá và đầy hiệu quả của những người đã hy sinh thân thể cho sự phát triển của y học. Vì vậy, họ đã có sáng kiến, biến tinh thần biết ơn thành buổi khiêu vũ tạ ơn (Macchabée Dance) những người đã hiến thân mình cho khoa học vào dịp lễ Noel hàng năm.

Ở Việt Nam trước ngày thống nhất đất nước 30-4-1975, lễ hội Macchabée được tổ chức trong dịp đón Tết Nguyên đán cho phù hợp với phong tục tập quán chung của dân tộc Việt Nam. Và từ năm 1990, để nối tiếp truyền thống của tất cả những ai đã học và hành nghề thầy thuốc, chúng ta lại vui vẻ trở về với lễ hội Macchabée truyền thống, để bày tỏ lòng tri ân của những người đang sống với những người đã hy sinh thân thể cho sự nghiệp y học của nhân loại. Tại TP Hồ Chí Minh, đến nay đã có hơn 7.000 đơn tình nguyện hiến xác. Họ thuộc mọi tầng lớp trong xã hội, có cả những vị tăng ni, giáo sĩ... Hiện có hàng trăm người đã hiến xác cho khoa học. Họ chính là những người thầy lớn nhất, vĩ đại nhất của chúng ta - những người đã, đang và sẽ hành nghề thầy thuốc.

Thi hào Nguyễn Du đã viết: “Thác là thể phách, hồn là tinh anh”. Với những người nằm đây, họ dường như vẫn còn cả hai, vẫn còn đó thể phách với từng mạch máu thớ cơ, từng bộ phận, từng bài giảng cho thầy trò chúng ta; và vẫn còn đó nét tinh anh trong mỗi dịp xuân về, trong mỗi dịp lễ tri ân truyền thống. Những người bạn của chúng ta và của cả nhân loại vẫn ở lại với chúng ta và tiếp tục sống một cuộc sống khác đầy ý nghĩa, mang lại sự bất tử cho mọi người..." (Phỏng theo Viết từ bệnh viện).